Subarmalis – Wikipedia

Het Romeinse leger

Rmn-military-header.png

..Romeins leger
  • Het Romeinse leger
    • Leger van het Romeinse Koninkrijk
    • Leger van het Romeinse Keizerrijk
    • Leger van de Romeinse Republiek
  • Legeronderdelen
    • Legioen
    • Cohort
    • Manipel
    • Centurie
    • Contubernium
    • Auxilia
    • Equites
    • Triarii
    • Principes
    • Hastati
    • Velites
    • Katafrakt
    • Vexillatio
    • Pretoriaanse garde
  • Militaire termen
    • SPQR
    • Phalerae
    • Aquila
    • Signum legionum
    • Donativum
    • Acies triplex
    • Decimatie
    • Winterkamp
    • Zomerkamp
..Legioenen
  • Legio I Germanica
  • Legio I Adiutrix
  • Legio I Italica
  • Legio I Macriana Liberatrix
  • Legio I Minervia
  • Legio I Parthica
  • Legio II Augusta
  • Legio II Adiutrix
  • Legio II Italica
  • Legio II Parthica
  • Legio II Traiana Fortis
  • Legio III Gallica
  • Legio III Augusta
  • Legio III Cyrenaica
  • Legio III Italica
  • Legio III Parthica
  • Legio IIII Macedonica
  • Legio IV Scythica
  • Legio IV Flavia Felix
  • Legio IV Parthica
  • Legio V Alaudae
  • Legio V Macedonica
  • Legio VI Ferrata
  • Legio VI Victrix
  • Legio VII Claudia
  • Legio VII Gemina
  • Legio VIII Augusta
  • Legio IX Hispana
  • Legio X Gemina
  • Legio X Fretensis
  • Legio XI Claudia
  • Legio XII Fulminata
  • Legio XIII Gemina
  • Legio XIIII Gemina
  • Legio XV Primigenia
  • Legio XV Apollinaris
  • Legio XVI Gallica
  • Legio XVI Flavia Firma
  • Legio XVII
  • Legio XVIII
  • Legio XIX
  • Legio XX Valeria Victrix
  • Legio XXI Rapax
  • Legio XXII Deiotariana
  • Legio XXII Primigenia
  • Legio XXX Ulpia Victrix
..Marine
  • Classis Misenensis
  • Classis Ravennatis
  • Classis Syriaca
  • Classis Alexandrina
  • Classis Mauretania
  • Classis Germanica
  • Classis Britannica
  • Classis Pannonica
  • Classis Moesica
  • Classis Pontica
..Rangen
  • Tribunus
  • Legatus Augusti pro praetore
  • Legatus pro praetore
  • Legatus legionis
  • Praefectus
  • Primus pilus
  • Centurio
  • Optio
  • Decurio
  • Aquilifer
  • Tesserarius
  • Cornicen
  • Signifer
  • Imaginifer
  • Romeins legionair

..Wapens

  • Handwapens
    • Gladius (kort steekzwaard)
    • Pugio (dolk)
    • Spatha (langer zwaard)
    • Semi-spatha (klein zwaard)
    • Hasta (lans)
    • Pilum (werpspeer)
    • Slinger
  • Zware wapens
    • Stormram
    • Belegeringstoren
    • Katapult
    • Ballista
    • Scorpio
    • Cheiroballistra
    • Carroballista
    • Onager
  • Bescherming
    • Subarmalis (leren vest)
    • Lorica musculata (kuras)
    • Lorica squamata (schubbenpantser)
    • Lorica plumata (schubbenpantser)
    • Lorica hamata (maliënkolder)
    • Lorica segmentata (kuras van stroken metaal)
    • Cassis (helm)
    • Scutum (schild)
    • Pluteus (schutscherm)
    • Vinea (schutdak)
    • Testudo (stormdak)

De subarmalis was een Romeins leren pantservest.

Moderne reconstructie van een Subarmalis

De subarmalis was een van leer of opgevuld linnen gemaakt vest zonder of met korte mouwen. Het vest diende voor het opvangen van klappen van verschillende slagwapens en werd voornamelijk door legionairs en hulptroepen (auxilia) gedragen. In het 6e-eeuws Strategikon van de Byzantijnse keizer Mauricius wordt geadviseerd om het pantser niet over de gewone kleding te dragen maar over een speciaal gewaad van minstens een vinger dik.[1]

De subarmalis werd dan ook vaak onder een metalen pantser zoals een maliënkolder (lorica hamata), borstharnas (lorica segmentata) of schubbenpantser (lorica squamata), (lorica plumata) gedragen, zodat dit niet op de huid schuurde en had dan schoudervullingen vanwege het gewicht van het pantser. In de middeleeuwen werd een dergelijk vest kolder (leer) of wambuis (gewatteerd linnen) genoemd.

Subarmalis is een samengesteld woord dat bestaat uit de Latijnse woorden sub (onder) en armus (bovenarm); een kledingstuk dat onder de arm teruggeslagen werd.[2] In de Historia Augusta, een bundel biografische boeken over de levens van de Romeinse keizers Hadrianus tot en met Numerianus, wordt geschreven over keizer Septimius Severus, die de pretoriaanse garde cum subarmalibus, dus in hun leren vesten zonder de metalen pantsering, liet aantreden.[3]