Luchthaven Tbilisi – Wikipedia

Luchthaven Tbilisi
თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის საერთაშორისო აეროპორტი

Algemene informatie
Type Publiek
Eigenaar United Airports of Georgia LLC
Plaats Tbilisi, Georgië
Hoogte 495m
Coördinaten 41° 40′ NB, 44° 57′ OL
Website www.tbilisiairport.com
Locatie in Georgië
Startbanen
   Baan      Lengte   Materiaal
13R/31L 3.000m Beton
13L/31R 2.500m Asfalt/Beton
Lijst van luchthavens

De Sjota Roestaveli Tbilisi Internationale luchthaven (Georgisch: თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის საერთაშორისო აეროპორტი), vroeger Internationale Luchthaven Novo Alexeyevka, is de belangrijkste internationale luchthaven van Georgië, gelegen op circa 17 km ten zuidoosten van de hoofdstad Tbilisi. Het verwerkte in 2019 3,7 miljoen passagiers. Door de coronapandemie in 2020 werd het vliegverkeer in Georgië praktisch stilgelegd waardoor het aantal reizigers dat jaar met -84% terugviel naar minder dan 600.000.

De luchthaven van Tbilisi is de thuisbasis van de Georgische nationale luchtvaartmaatschappij Georgian Airways en het in 2017 opgerichte MyWay Airlines. Het vliegveld wordt door circa 30 luchtvaartmaatschappijen aangedaan, met name uit Europa, het Midden-Oosten, en Centraal-Azië. Het aantal directe bestemmingen vanuit Tbilisi is circa 30. Door de toenemende populariteit van Georgië en de stad Tbilisi als toeristische bestemming zijn de reizigersaantallen vanaf 2010 hard gegroeid van 1 miljoen naar bijna 4 miljoen, tot het uitbreken van de coronapandemie. Tijdens deze pandemie werd het vliegverkeer naar en van Georgië in 2020 van overheidswege geheel stilgelegd behoudens ministerieel gemandateerde vluchten. Vanaf 2021 is het vliegverkeer weer op gang gekomen.

Naar aanleiding van een politieke rel in juni 2019 introduceerde Rusland vanaf 8 juli 2019 een vliegban van/naar Georgië.[1] De vluchten van de Georgische luchtvaartmaatschappij Georgian Airways van Tbilisi naar Moskou-Vnoekovo worden sindsdien door Aircompany Armenia via Jerevan uitgevoerd. Eind 2021 was deze ban nog van kracht. Het Kremlin heeft ook alle Russische luchtvaartmaatschappijen verboden op Georgië te vliegen. Gedurende 2006-2008 was er ook een dergelijke ban van kracht.[2]

De George W. Bush Avenue (Kakheti Highway) leidt van de luchthaven naar het centrum van Tbilisi en er is een treindienst. Tegenover de uitgang van het luchthavengebouw vertrekt twee keer per dag een trein vanaf het modernistische station dat in 2007 geopend werd.

Luchthavengebouw uit 1952, nu VIP lounge

Het eerste luchthavengebouw werd gebouwd in 1952 en werd ontworpen door architect V. Beridze in de stijl van de Stalinistische architectuur. Het gebouw wordt gekenmerkt door symmetrische assen en een monumentale risaliet in de vorm van een portico. De twee vleugels stellen blinde arcades in zogeheten kolossale orde voor. Een nieuwe terminal ontworpen in de internationale stijl werd in 1990 opgeleverd, welke na de modernisering van 2007 in onbruik raakte. Het oorspronkelijke luchavengebouw uit 1952 is in gebruik als VIP gebouw.

In 1981 was de luchthaven van Tbilisi de 12e grootste in de Sovjet-Unie, met 1.478.000 passagiers op zogeheten centrale lijnen. Dat waren vluchten die Tbilisi met steden in andere Sovjetrepublieken verbonden. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie, de burgeroorlog en economische crisis in het jong onafhankelijke Georgië daalde het aantal passagiers naar 230.000 in 1998.

Modernisering[bewerken | brontekst bewerken]

In de periode 2005-2007 werd de luchthaven gerenoveerd en gemoderniseerd. Er werden een nieuwe terminal en een parkeerterrein gebouwd, er kwamen verbeteringen aan het platform, de taxibaan en de startbaan en er werd nieuw grondafhandelingsmateriaal aangeschaft. Daarnaast kwam er een spoorwegverbinding met de stad, een aftakking van de bestaande spoorlijn en een nieuw stationsgebouw tegenover het luchthavengebouw. Deze wordt sindsdien onderbenut met 2 treinen per dag in elke richting. Het totale project kostte 90,5 miljoen dollar. De luchthaven kreeg met de upgrade een eigentijds en functioneel ontwerp waarbij beide stromen van passagiers en bagage van parking tot vliegtuig optimaal bevorderd zijn, met een totale bruikbare oppervlakte van 25.000m² en een capaciteit van 2,8 miljoen passagiers per jaar. De terminal is zo opgezet dat er de mogelijkheid is om toekomstige uitbreidingen uit te voeren zonder het gebruik van de terminal te onderbreken. De concessiehouder van het vliegveld is TAV Urban Georgia.

In 2016 werd de hoofdbaan van de luchthaven vernieuwd en voorzien van nieuwe navigatieverlichting. Het instrument landing system werd ook geüpgraded naar CAT II, waardoor vliegtuigen kunnen landen bij slechte weersomstandigheden. Het controle- en monitoringssysteem voor de verlichting van het vliegveld is geüpgraded, inclusief installatie van nieuwe lichtseinen op alle vier de taxibanen. In 2017 werd een nieuwe aankomstterminal met een oppervlakte van 12.000 m2 opgeleverd, geïntegreerd met het bestaande terminalgebouw, om te kunnen voldoen aan de toenemende aantallen reizigers. De capaciteit van de terminal werd vergoot naar 3,5 miljoen passagiers per jaar.[3] Binnen dit project ter waarde van $33 miljoen werden naast de uitbreiding van het terminal gebouw onder andere een nieuwe instapbrug met twee uitgangen, vijf nieuwe parkeerplaatsen voor vliegtuigen, drie 150 meter lange bagagedragers en een nieuwe parkeerplaats voor 250 auto’s geïmplementeerd.[4]

In oktober 2018, een week voor verkiezingen, werd een bovengrondse metrolijn aangekondigd die de luchthaven met Tbilisi en Roestavi moet gaan verbinden. De voorgestelde lijn zou de luchthaven verbinden met de eerste lijn met het Samgori-station als overstappunt. De bouw zou eind 2019 beginnen,[5] maar het project werd in het voorjaar van 2021 effectief stopgezet toen een haalbaarheidsstudie niet het gewenste resultaat opleverde.[6]

Thuishaven van MyWay Airlines
Oude terminals uit de lucht

De luchthaven van Tbilisi bedient vooral bestemmingen in Europa en het Midden-Oosten. De Georgische regering onderhandelt met verscheidene luchtvaartmaatschappijen in de hoop het aantal bestemmingen te verhogen.

Vluchten met Rusland zijn sinds 8 juli 2019 opgeschort door sancties opgelegd vanuit Moskou.[1] De vluchten van Georgian Airways van Tbilisi naar Moskou-Vnoekovo worden sindsdien door Aircompany Armenia via Jerevan uitgevoerd. Het Kremlin heeft ook alle Russische luchtvaartmaatschappijen verboden op Georgië te vliegen.

Passagiers[bewerken | brontekst bewerken]

Luchtvaartmaatschappijen Bestemmingen
Aegean Airlines Athene
Air Arabia Dubai Sharjah
Air Astana Nur-Sultan, Alma-Ata
airBaltic Riga
Air France Parijs-Charles de Gaulle
AnadoluJet Istanboel-Sabiha Gökçen
Arkia Israeli Airlines Seizoensgebonden: Tel Aviv
Bees Airline Kyiv-Sikorski, Odessa, Lviv (januari 2022)
Belavia Minsk-Nationaal
Buta Airways Bakoe (i.s.m. Azerbaijan Airlines)
Condor Frankfurt (begint 1 mei 2022)[7][8]
El Al Tel Aviv
Eurowings Seizoensgebonden: Düsseldorf
flydubai Dubai
Flynas Riyad
Georgian Airways Amsterdam, Batoemi, Berlijn Brandenburg (vanaf maart 2022), Minsk, Parijs-Charles de Gaulle, Sharm-el-Sheikh, Tel Aviv, Wenen
Via Jerevan: Moskou-Vnoekovo (uitgevoerd door Aircompany Armenia i.v.m. Russische sancties [1])
Gulf Air Bahrein
Israir Seizoensgebonden: Tel Aviv
Jazeera Airways Koeweit
Kuwait Airways Koeweit
LOT Polish Airlines Warschau-Chopin
Lufthansa Frankfurt, München
MyWay Airlines Tel Aviv
Pegasus Airlines Istanboel-Sabiha Gökçen
Seizoensgebonden: Izmir (vanaf 4 mei 2022)[9]
Qatar Airways Doha
Qeshm Air Teheran-Imam Khomeini
Scat Air Aqtau, Aqtöbe (Aktobe)
SkyUp Airlines Kyiv Boryspil
Seizoensgebonden: Odessa
Turkish Airlines Istanboel-Atatürk, Istanboel-Sabiha Gökçen
Ukraine International Airlines Kyiv-Boryspil
Vanilla Sky Airlines Batoemi
Uzbekistan Airways Tasjkent

Vracht[bewerken | brontekst bewerken]

Luchtvaartmaatschappijen Bestemmingen
British Airways World Cargo Dubai, Shanghai-Pudong
Cargolux Bakoe, Chongqing, Kuala Lumpur, Luxemburg, Singapore
Coyne Airways Aqtau, Ashgabat, Atyrau, Baku, Keulen-Bonn, Londen-Stansted, Turkmenbashi, Uralsk, Jerevan
Etihad Cargo
uitgevoerd door Atlas Air
Abu Dhabi, Amsterdam
Silk Way Airlines Bakoe
Turkish Airlines Cargo Istanboel-Atatürk

Status van bovenstaande vrachtvluchten anno 2021 onbekend.

Jaarlijks aantal reizigers[10]
2021
1.683.696
185%

Zie bron Wikidata query.

2020
590.089
84,0%
2019
3.692.202
3,1%
2018
3.808.619
20,4%
2017
3.164.139
40,5%
2016
2.252.535
22,0%
2015
1.847.111
17.3%
2014
1.575.386
9.7%
2013
1.436.046
17,8%
2012
1.219.175
15,2%
2011
1.058.679
28,7%
2010
822.772
17,1%
2009
702.916
1,7%
2008
714.976
16,1%
2007
615.873
8,5%
2006
567.402
3,7%
2005
547.150