Sông Danube

(Redirected from Sông Donau)

Template:Chú thích trong bài Template:1000 bài cơ bản

Template:Geobox imageTemplate:Geobox2 endTemplate:Geobox2 endTemplate:Geobox2 endTemplate:Geobox2 endTemplate:Geobox2 endTemplate:Geobox image
Danube
River
Discharge elsewhere (average)

Sông Danube (hay Đa Nuýp trong tiếng Việt) là sông dài thứ hai ở châu Âu (sau sông VolgaNga). Sông bắt nguồn từ vùng Rừng Đen của Đức, là hợp lưu của hai dòng sông BrigachBreg. Lưu vực sông Danube được tính từ vùng Donaueschingen là điểm hai con sông được nhắc tới ở trên gặp nhau. Sông dài 2850 km, chảy qua nhiều nước TrungĐông Âu và đổ vào Biển Đen.

Địa lý

Sông Danube chảy qua các nước theo thứ tự: Đức, Áo, Slovakia, Hungary, Croatia, Serbia, Bulgaria, România, MoldovaUkraina.

Tên của sông Danube trong tiếng các nước châu Âu: Donau (tiếng Đức), Danube (tiếng Anh, tiếng Pháp) Dunaj (tiếng Slovakia), Duna (tiếng Hungary), Dunav (tiếng Croatia), Дунав (SerbiaBulgaria), Dunărea (tiếng România), Дунай (tiếng Ukraina), Danuvius (tiếng Latinh), Tuna (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ). Tất cả các tên trên đều bắt nguồn từ chữ Donau trong ngôn ngữ tiền Ấn-Âu có nghĩa là "sông" hay "dòng chảy".

Các phụ lưu chính của sông Danube theo thứ tự từ nguồn đến cửa sông: Iller - Lech - Regen (đổ vào sông Danube tại Regensburg) - Isar - Inn (nhập dòng tại Passau) - Enns - Morava - Leitha - Váh (nhập dòng tại Komárno) - Hron - Ipel - Sió - Drava - Vuka - Tisza - Sava (nhập dòng tại Belgrade) - Tamiš - Velika Morava - Caraş - Jiu - Iskar - Olt - Vedea - Argeş - Ialomiţa - Siret - Prut.

Phần nước Đức

[[Tập tin:Donaueschingen Donauzusammenfluss 20080714.jpg|nhỏ|trái|nhập từ sông Brigach (đằng sau phải) và sông Breg (đằng sau trái) vào sông Danube tại Donaueschingen]] [[Tập tin:Ulm2-midsize.jpg|nhỏ|Sông Danube tại Ulm (nhìn từ Ulmer Münster)]]

Sông Danube bắt nguồn cách Donaueschingen 1,4 Km về phía đông durch do hai sông BrigachBreg nhập lại.

Ở nước Đức từ nguồn sông Breg cho tới biên giới Đức-Áo là một đoạn dài 618 Kilometer; coi như là một đoạn sông dài thứ tư ở Đức. Những thành phố lớn nhất nằm dọc theo dòng sông là Tuttlingen, Ulm, Neu-Ulm, Neuburg an der Danube, Ingolstadt, Regensburg, StraubingPassau (theo thứ tự dòng nước chảy).

[[Tập tin:Donau Winter.jpg|nhỏ |trái|Sông Danube vào mùa đông tại Dillingen an der Danube]]

Những phụ lưu quan trọng bên hữu ngạn là Iller tại Neu-Ulm, Lech tại Marxheim (phía tây của Donauwörth), Isar tại Deggendorf và cuối cùng tại Passau là sông Inn; hữu ngạn là sông Donauwörth tại Wörnitz, sau Kelheim là sông Altmühl và sau cùng tại Regensburg sông Naab và sông Regen. [[Tập tin:Stadtansicht Regensburg.JPG|nhỏ|Cổ thành của RegensburgStadtamhof với nhà thờ chính và cầu Steinerer Brücke, UNESCO-Welterbe từ năm 2006]]

Những kiến trúc quan trọng dọc theo dòng sông là nhà dòng Erzabtei Beuron, lâu đài Fürstenschloss của dòng họ Hohenzollern tại Sigmaringen, nhà thờ Gotik Münster zu Ulm với cái tháp nhà thờ cao nhất thế giới (161,53 m), tại eo Weltenburger Enge nhà dòng Abtei WeltenburgBefreiungshalle tại Kelheim. Kế đó là cầu đá Steinerne Brücke và nhà thờ Dom St. Peter tại Regensburg cũng như tượng đài Walhalla tại Donaustauf.

Đồng bằng châu thổ sông Danube

Template:Chính Châu thổ sông Danube là một di sản thế giới từ năm 1991. Các vùng đất ngập nước của nó (theo danh sách các vùng đất ngập nước quan trọng trên thế giới Ramsar) là nơi cư trú và dừng chân của nhiều loài chim di cư, bao gồm các loài có nguy cơ bị đe dọa như Phalacrocorax pygmaeus. Châu thổ là nơi cư trú của hơn 300 loài chim cũng như 45 loài cá nước ngọt.

Châu thổ sông Danube (tiếng Romania: Delta Dunării phát âm [ˈdelta ˈdunərij]; tiếng Ukraina: Дельта Дунаю, Del'ta Dunaju) là đồng bằng châu thổ sông lớn thứ 2 ở châu Âu sau đồng bằng châu thổ sông Volga và là nơi được bảo tồn tốt nhất trên lục địa. Phần lớn của châu thổ này nằm trên lãnh thổ Romania (quận Tulcea), trong khi phần phía bắc, thuộc bờ trái của nhánh Chilia thì nằm trên lãnh thổ Ukraina (tỉnh Odessa). Diện tích bề mặt khoảng 4152 km², trong đó 3446 km² thuộc Romani. Nếu kể cả các đầm phá của Razim-Sinoe (1015 km² trong đó có 865 km² mặt nước), nằm ở phía nam của đồng bằng, nhưng có mối quan hệ về địa lý và sinh thái, thì tổng diện tích của châu thổ lên đến 5165 km².

Hợp tác quốc tế

Sinh thái và môi trường

[[Tập tin:Pelicani din Delta Dunarii.PNG|nhỏ|phải|Pelicans in the Danube Delta, Romania]] Template:Chính Tổ chức quốc tế về bảo vệ sông Danube (ICPDR) là một tổ chức bao gồm 14 quốc gia và cùng lãnh thổ (Đức, Áo, cộng hòa Séc, Slovakia, Slovenia, Hungary, Croatia, Bosnia và Herzegovina, Serbia, Bulgary, Romani, Moldova, Montenegro và Ukraina) và EU. Tổ chức này được thành lập năm 1998 để quản lý tòa bộ lưu vực sông Danube, bao gồm các chi lưu và các tài nguyên nước ngầm. Mục tiêu của tổ chức này là thực hiện công ước về bão vệ sông Danube bằng cách thúc đẩy và điều phối việc quản lý nguồn nước một cách cân bằng và bền vững, bao gồm bảo tồn, cải thiện và sử dụng hợp lý tài nguyên nước và thực hiện chỉ thị khung về nước của EU.

Giao thông thủy

Template:Chính Ủy ban Danube quan tâm đến dự duy trì và phát triển các điều kiện giao thông trên sông. Ủy ban này được 7 quốc gia có ranh giới với sông này thành lập năm 1948. Các thành viên tham gia gồm Áo, Bulgary, Croatia, Đức, Hungary, Moldova, Slovakia, Romani, Nga, Ukraina, và Serbia, và hội họp định kỳ 2 lần mỗi năm.

Tham khảo

Template:Thể loại Commons

Template:Danube


Thể loại:Sông Hạ Áo Thể loại:Sông Bulgaria Thể loại:Sông Croatia Thể loại:Sông Hungary Thể loại:Sông România Thể loại:Sông Serbia Thể loại:Sông Slovakia Thể loại:Bài cơ bản dài trung bình Thể loại:Sông Ukraina Thể loại:Sông Baden-Württemberg Thể loại:Sông Thượng Áo Thể loại:Sông tại Bayern Thể loại:Địa lý Trung Âu Danube * Thể loại:Sông quốc tế Châu Âu Thể loại:Địa lý Đông Âu Thể loại:Sông Moldova Thể loại:Sông Viên Thể loại:Bačka Thể loại:Banatoniscus Thể loại:Địa lý hạt Bács-Kiskun Thể loại:Địa lý Vojvodina Thể loại:Syrmia Thể loại:Sông biên giới Thể loại:Biên giới Bulgaria-România Thể loại:Biên giới Croatia-Serbia Thể loại:Biên giới România-Ukraina Thể loại:Biên giới România-Serbia Thể loại:Biên giới Hungary-Slovakia Thể loại:Đường thủy liên bang Đức